Jak rozmawiać z psychoterapeutą o swoich wątpliwościach?

Rozpoczynając psychoterapię, wiele osób zakłada, że będzie mówić przede wszystkim o swoich trudnościach, relacjach czy wydarzeniach z przeszłości. Rzadziej myślimy o tym, że jednym z tematów terapii może stać się… sama terapia.

A jednak właśnie rozmowy o tym, co dzieje się między Tobą a psychoterapeutą, często okazują się jednymi z najbardziej wartościowych momentów całego procesu.

Możesz mieć wątpliwości. Możesz czuć złość, rozczarowanie, zagubienie, a nawet zastanawiać się, czy terapia ma sens. To nie oznacza, że robisz coś źle. Wręcz przeciwnie – takie uczucia są naturalnym elementem psychoterapii i mogą stać się ważnym materiałem do wspólnej pracy.

Czy to normalne mieć wątpliwości?

Tak.

Psychoterapia jest procesem, który często dotyka bardzo osobistych doświadczeń. Zdarza się, że pojawia się lęk przed zmianą, frustracja związana z tempem pracy lub poczucie, że oczekiwane efekty nie przychodzą tak szybko, jak się spodziewaliśmy.

W takich momentach wiele osób zaczyna zadawać sobie pytania:

Czy ta terapia naprawdę mi pomaga?

Może powinienem już czuć się lepiej?

Czy psychoterapeuta mnie rozumie?

Może wybrałem niewłaściwego specjalistę?

To naturalne pytania. Nie świadczą o porażce terapii. Często są sygnałem, że warto zatrzymać się i wspólnie przyjrzeć temu, co dzieje się w procesie.

Dlaczego tak trudno powiedzieć terapeucie o swoich obawach?

Dla wielu osób taka rozmowa wydaje się niezwykle trudna.

Może pojawić się myśl:

Nie chcę sprawić przykrości terapeucie.

Pewnie przesadzam.

Co jeśli zostanę źle zrozumiany?

Może nie powinienem podważać jego kompetencji.

Takie obawy są zrozumiałe. Warto jednak pamiętać, że psychoterapia nie opiera się na ocenianiu pacjenta ani na konieczności bycia „dobrym klientem”.

Rolą psychoterapeuty jest stworzenie przestrzeni, w której możesz mówić również o swoich wątpliwościach wobec terapii.

To, co dzieje się między Wami, również jest częścią terapii.

Relacja terapeutyczna nie jest jedynie tłem dla rozmowy.

Bardzo często to właśnie w niej ujawniają się schematy, które pojawiają się także w innych relacjach.

Jeśli trudno Ci wyrażać złość, możesz zauważyć, że unikasz powiedzenia terapeucie o swoim niezadowoleniu.

Jeśli boisz się odrzucenia, możesz obawiać się, że szczerość zaszkodzi Waszej relacji.

Jeśli masz tendencję do zadowalania innych, być może również w gabinecie starasz się mówić to, co – Twoim zdaniem – terapeuta chciałby usłyszeć.

To niezwykle cenne informacje. Dzięki nim można lepiej zrozumieć Twoje sposoby funkcjonowania i wspólnie poszukać nowych rozwiązań.

O czym warto powiedzieć psychoterapeucie?

Nie musisz mieć „ważnego powodu”, aby poruszyć temat terapii.

Możesz powiedzieć między innymi:

Mam wrażenie, że utknęliśmy.

Od kilku tygodni nie wiem, dokąd zmierzamy.

Nie jestem pewien, czy ta forma pracy mi odpowiada.

Po ostatnich sesjach czuję więcej złości niż wcześniej.

Mam poczucie, że trudno mi się przed Panią/Panem otworzyć.

Zastanawiam się, czy psychoterapia rzeczywiście mi pomaga.

Takie zdania nie są krytyką.

Są zaproszeniem do rozmowy.

Nie musisz dobierać idealnych słów.

Wiele osób odkłada ważną rozmowę, ponieważ chce wszystko dokładnie przemyśleć.

Tymczasem w psychoterapii nie liczy się perfekcyjnie sformułowana wypowiedź.

Możesz powiedzieć po prostu:

Nie wiem, jak to ubrać w słowa.

Od kilku spotkań coś mnie blokuje.

Mam wrażenie, że coś się zmieniło, ale nie potrafię powiedzieć co.

To wystarczy.

Wspólnym zadaniem terapeuty i pacjenta jest zrozumienie tego doświadczenia.

Co może wydarzyć się po takiej rozmowie?

Bardzo często już samo nazwanie swoich wątpliwości przynosi ulgę.

Może się okazać, że:

• lepiej rozumiesz cel terapii,

• terapeuta wyjaśni, dlaczego pracujecie w określony sposób,

• wspólnie zmodyfikujecie cele terapii,

• odkryjecie ważny schemat obecny również w innych relacjach,

• poczujesz większe bezpieczeństwo i zaufanie.

Niektóre z najważniejszych momentów terapii zaczynają się właśnie od prostego zdania:

Chciałbym porozmawiać o naszej terapii.

A jeśli nadal masz poczucie, że coś jest nie tak?

Nie każda trudność oznacza, że terapia przebiega niewłaściwie. Czasem wynika z naturalnych etapów procesu lub z poruszania szczególnie bolesnych tematów.

Jednak jeśli przez dłuższy czas czujesz się niezrozumiany, nie masz przestrzeni na zadawanie pytań, a Twoje wątpliwości są pomijane lub bagatelizowane, warto potraktować to poważnie.

Masz prawo oczekiwać relacji opartej na szacunku, dialogu i poczuciu bezpieczeństwa. Jeśli mimo szczerych rozmów nadal nie czujesz, że możesz swobodnie pracować, warto rozważyć konsultację z innym specjalistą.

Jak przygotować się do rozmowy?

Jeżeli trudno Ci zacząć, pomocne może być zapisanie swoich myśli przed sesją.

Zastanów się:

• Co najbardziej niepokoi mnie w terapii?

• Kiedy po raz pierwszy pojawiły się te wątpliwości?

• Czy dotyczą one relacji z terapeutą, tempa pracy czy moich oczekiwań?

• Jak chciałbym, aby wyglądała nasza współpraca?

Nie chodzi o przygotowanie idealnej odpowiedzi. Chodzi o to, aby lepiej usłyszeć samego siebie.

Pamiętaj – psychoterapia opiera się na dialogu.

Psychoterapia nie jest procesem, w którym jedna osoba „naprawia” drugą.

To współpraca dwóch osób, które wspólnie próbują zrozumieć źródła trudności i znaleźć drogę do zmiany.

Dlatego Twoje pytania, wątpliwości i emocje są ważne. Nie przeszkadzają w terapii – bardzo często stają się jej najcenniejszą częścią.

Podsumowanie.

Rozmowa o swoich wątpliwościach może wydawać się trudna, ale często właśnie ona otwiera drogę do głębszego zrozumienia siebie i własnych relacji.

Nie musisz czekać, aż wszystko stanie się jasne. Nie musisz mieć pewności, że Twoje obawy są „uzasadnione”. W psychoterapii liczy się to, co przeżywasz.

Jeśli czujesz, że coś Cię niepokoi, warto o tym powiedzieć. Szczera rozmowa z psychoterapeutą może nie tylko pomóc wyjaśnić bieżące trudności, ale także stać się ważnym krokiem w budowaniu większego zaufania – zarówno do relacji terapeutycznej, jak i do samego siebie.

Źródła:

1. Sønderland, N. M., Solbakken, O. A., Eilertsen, D. E., Nordmo, M., & Monsen, J. T. (2023). Zmiany emocjonalne i wyniki w psychoterapii: Systematyczny przegląd i metaanaliza. Journal of Consulting and Clinical Psychology, 92(9), 654–670. https://doi.org/10.1037/ccp0000814. Dostęp 29 kwietnia 2025.